60'lar, 70'ler ve 80'ler / Mezardaki Ses

"Ve en sonunda göreceğin aşk, o güne kadar verdiğin aşka eşit olacaktır." - The Beatles (The End)

24 Aralık 2015 Perşembe

Zamlı Leonardo Da Vinci


Haberi sanırım hepimiz okuduk; Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı ören yerleri ve müzeler 2016'dan itibaren zamlı tarifelerle kapılarını açacak. Zam oranları ise değişken. Bazıları yüzde yüz civarında. Hatta bir tanesinin (Side) yüzde dörtyüz zamlandığı söyleniyor. Bakanlık sitesini açıp bakmadım, ne kadar doğrudur bu oranlar bilmiyorum fakat doğruysa eğer söyleyeceklerim var.

Bizler, itiraf edelim, müze ve benzeri işleri seven bir toplum değiliz. Tarihi bir eser gördüğümüzde zarar vermeye bayılırız; en yakın örneğini Roma'da gördük. Bir tane Türk öğrenci gitmiş, Roma Forumu'ndaki bir sütuna adını taşla kazımış. Yurtiçinde durumumuz daha fena. Her yerde şu tarzda yazılara rastlamak mümkün; "Ali Ayşe'yi seviyor", "Ayşe sensiz yaşayamam",.. Eserlerin gözlerinin kazınması ve benzeri vandallıklara değinmiyorum bile. Sevmiyoruz. Evet, tarihe, kültüre ve sanata meraklı insanlarımızın sayısını azımsamıyorum fakat oranlar ne şekildedir bilmiyorum. Şu zamlarla müzelere vakit ve nakit ayıranların sayısında bir azalma olacağını düşünüyorum.

Doğrudur, bu zamlar ne olursa olsun bilet fiyatları halen "makul" sayılabilecek bir düzeyde; bir paket sigara içme, git müzeye bilet al fakat biz yine toplum olarak bu işlere böyle bakmayız. Keyfi harcamalardan kısamayız. O zamlanan konsere, müzeye gitmeyiz, zamlanan kitabı almayız, gider kötü alışkanlıklara yine para yatırmaktan gocunmayız.

Fakat şurada da bir dipnot düşeyim, bu fiyatlar da hiç hayra alamet değil. Avrupa'daki büyük müzelerin bilet fiyatlarının birçoğu 10-40 Euro arası değişiyor; ama onların alım gücümüzle bizlerinki aynı olmasa gerek. Bin lira maaş alan bir kişinin ev giderleri, kira ve benzeri ödemeleri yaptıktan sonra zaten elinde ne kalıyor da müzelere adam başı 20-30 lira verecek ?

Tüm bunlar işin bir yanı. Bir de öbür yanı var. Kapsamı ne olursa olsun müzeleri gezmeyi seven birisiyim ve şu yaşıma dek hatrı sayılır miktarda da müze gezmişimdir. Bu ülkedeki en büyük müzelerden en ufak müzelere kadar müzelerin ne durumda olduğunun farkındayım. İtiraf edelim, müzelerimiz Avrupa'dakilerle yarışacak düzeyde değil. Çok kıymetli seçkiler ve eserler olmasına rağmen altyapı sorunları var. Eserleri sunmayı da pek beceremiyoruz. Yabancı ülkelerdeki müzelere bakıyorum, hiçbir tarihi değeri olmayan şeyleri bile adamlar o kadar güzel "pazarlıyor" ki. Bizse tarihin üzerinde oturmamıza rağmen hakkını veremiyoruz. Eğer ben bir müzeye girişte 25 lira vereceksem karşılığında iyi bir sunum beklemek en tabi hakkımdır. Çünkü Avrupa'da 25 Euro verdiğiniz müzeler size birçok şey vadeder.

Müzekart al, rahatla denebilir. Zaten onun sayesinde birkaç senedir rahat nefes alabildik. Güzel uygulama. Yine de şu unutulmasın, Müzekart da bir çözüm değil, her yerde geçmiyor maalesef. Yine elinizi cüzdanınıza gidiyor. Sonuç olarak, bu zamlar neticesinde -alınan hizmetin kalitesinde bir artış meydana gelmeyeceği düşünülürse- müzelere olan talepte bir düşüş yaşanabilir.

4 yorum:

  1. Zam haberini okuduğumda sinir oldum zaten şuan bile bence gereksiz fiyatlar varken üstüne zam yapılmasına anlam veremiyorum daha indirim yapılmalı halk teşvik edilmeli . tarihi eserleri halkın giremeyeceği müzelere hapsederek korumak yerine gereki bilinçlendirmeler yapılsa roma'da yaşanan olaylar yaşanmazdı ben kendim çok utandım gerçekten tam bir rezalet o öğrenci kendini Türkiye' de sanmış olaki senin de bahsettiğin üzere ülkemizde bu tür olayları çok sık rastlıyoruz özellikle de Ürgüp'e gittiğimde şok olmuştum ama ilginç yanı o yörede yaşayan halk bize kilise fresklerin yabancılar tarafından zarar verildiiiini söylemişlerdi pek gerçekçi gelmedi gerçi bana zira böyle bir şey olsa Ege kıyısı boyunca neredeyse çoğu köyde kentte tarihi eserlere mevcut ve şu zamana kadar hiç böyle bir şey yaşanmamış yine de tedbirli olmak gerekiyor ama bu tedbir zam yapılarak olmaz .Bu zam olayının Diğer acı yanı ise halkın çok fazla umarsamaması ve bizim bu yüzden onlara kızamıyor oluşumuz , yeni yılla birlikte gelecek olan zam ile karınlarını zor doyuran insana müzeye ayıracak parayı bulamıyor diye nasıl kızabiliriz ki :/

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hiç Ürgüp'ü ve çevresini hatırlatma, gerçekten müthiş bir tahrifata maruz kalmışlar, gördüğümde üzülmüştüm; ama şaşırmadım çünkü tarih ve kültür bilincimiz yok. Bizim için resimler "birkaç çizik", heykellerse "edep yerleri örtülesi cisimler". Hepsi bu. Şanslıydım, iyi bir eğitim gördüm zamanında. Taa ilkokul sıralarında okul gezileriyle müzelere ve konserlere gittim. Sonrasıysa çorap söküğü oldu. Hoş, bu ülkede kaç öğretmen/yönetici/okul bu kadar bilinçlidir hiçbir fikrim yok. Ama bu eğitimin de verilmesi gerekiyor.

      Kimseden sanatçı veya sanatsever olmasını beklemiyorum. Herkesin özgür iradesine kalmış, resme ilgi duyar duymaz; fakat her bireyin, sanatın varlığına saygı duyması lazım. Bu vatandaşlık görevidir hatta. Çünkü bilinçsiz insanlar Roma'da olduğu gibi davranınca sadece kendini sıkıntılı duruma düşürmüyor, ülkesinin de imajını zedeliyor.

      Zamlardan önce bence yetkililerin ivedilikle bu konuları tartışması lazım. Biz daha eğitimli, daha evrensel bireyler nasıl yetiştirebilirz ? Hiç unutmuyorum ben ilkokul sıralarındayken öğretmenim şunu demişti; "eğitimle öğretim farklı şeylerdir, öğretim matematik türkçe gibi konuları içerirken eğitim iyi birer vatandaş olmayı içerir". Maalesef aileler çocuklarının öğretimiyle yetiniyor. Şu sınavdan bu kadar puan aldıysa gerisi boş. Hayır !

      Benim çocuğum yok; ama olsa ilk olarak eğitimine önem veririm. İyi bir dünya vatandaşı olması için elimden geleni yaparım. Aksi takdirde diploma sahibi olup, yollara tüküren, kelime dağarcığı az, karşısındakine saygısı olmayan "malum" tiplerden biri yetişir ki böyle insanların ne Türkiye'ye ne de dünyaya katacak bir şeyi olamaz.

      Sil
  2. Bende ucundan buna benzer bir yazı yazmıştım. Çünkü müzeler pahalı, tiyatro pahalı, kitap pahalı, konserler pahalı. Yani tamam indirimli yapılabilecek şeyler de var ama genel haliyle pahalı. 4 kişilik bir ailenin gönlüne göre gerçekleştirmek istediği kültürel faaliyetler için aylık ne kadar masraf oluşur bir düşünsenize!

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yeni farkettim bu yorumunuzu kusuruma bakmayın :)

      Geçenlerde arkadaşla onu düşündük. İki kişi bir sinemaya gittik. Üç boyutlu film (Star Wars). Imax salonu. 25'er liradan 50 lira. Şimdi aile olsak, 100 lira en az. Çocuklar mısır da isteyecektir, etti mi 150 lira. Bu rakamlar bazıları için çerez olabilir fakat emekçiler için ciddi rakamlar. Sadece bir sinemaya gidiş 150 lira ! Devlet tiyatrolarına gidilse bile gene toplam 30 liradan fazla harcanır. Kitaplar zaten dudak uçuklatan boyutlarda. 200 sayfalık bir kitaba 30 lira ve üstünü vermek şahsi görüşüm akıl karı değil.

      Sil